Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng diễn ra trong bối cảnh thế giới đang đứng trước những thay đổi to lớn mang tính thời đại và đất nước sau 40 năm đổi mới, cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế đã được nâng lên một tầm cao mới. Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đã xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để đất nước vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045). Trong quá trình thực hiện các mục tiêu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, việc phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc là một trong những nền tảng và động lực quan trọng.
Quang cảnh Đại hội XIV của Đảng. Ảnh: Báo Quân đội Nhân dân
Nhìn lại những năm vừa qua, trước những biến động, thách thức, Đảng, Nhà nước ta đã tiếp tục ban hành, triển khai đồng bộ các Chủ trương, chính sách, tạo nền tảng vững chắc để phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước ngày càng được củng cố. Tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái, trách nhiệm cộng đồng tiếp tục được lan tỏa. Sức mạnh tổng hợp của nhân dân được phát huy mạnh mẽ trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Trong thời gian qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự phối hợp chặt chẽ của chính quyền các cấp, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã đổi mới mạnh mẽ nội dung và phương thức hoạt động. Công tác tuyên truyền, vận động các tầng lớp nhân dân được đẩy mạnh đã tăng cường đồng thuận, thống nhất và ổn định xã hội; các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động lớn được triển khai có hiệu quả, duy trì thường niên và tích cực. Đặc biệt trong những năm dịch bệnh Covid-19 bùng phát, các đợt cao điểm bão lũ, nhân dân chịu thiệt hại nặng nề, Mặt trận Tổ quốc đã kịp thời phát động, kêu gọi nhân dân, chiến sĩ cả nước và kiều bào ta ở nước ngoài ủng hộ nguồn lực lớn, góp phần khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh, ổn định đời sống của nhân dân; công tác an sinh xã hội, chăm lo cho đồng bào khó khăn, vùng sâu, vùng xa được triển khai kịp thời đã góp phần cải thiện đời sống, tăng cường gắn kết cộng đồng và là minh chứng sống động cho tình dân tộc, nghĩa đồng bào, truyền thống tương thân, tương ái, quý báu của dân tộc ta.
Với vai trò đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và các tổ chức thành viên thời gian qua luôn khẳng định vị trí cầu nối tin cậy giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân, thể hiện qua việc tham gia xây dựng và hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật, tổ chức các hoạt động giám sát, đối thoại, tiếp xúc cử tri…Thông qua đó nhân dân đã tích cực tham gia phản ánh những bất cập trong quản lý và thực thi công vụ, cung cấp thông tin để giúp các cơ quan chức năng kịp thời xử lý nhiều vấn đề, vụ việc nảy sinh trong thực tiễn; vai trò của nhân dân trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực được phát huy, góp phần tích cực trong công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trực tiếp ủng hộ đồng bào bị thiệt hại do cơn bão số 3 gây ra. Ảnh: TTXVN
Ngoài những kết quả tích cực trên, việc thực hiện phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng” vẫn còn những rào cản về thể chế, nhận thức, năng lực thực thi và điều kiện bảo đảm cần nhìn nhận, đánh giá và đưa ra giải pháp khắc phục để đảm bảo quyền lực thật sự thuộc về nhân dân:
- Nhiều địa phương chưa bảo đảm công khai thông tin đúng thời điểm, đúng phạm vi cần thiết. Nhiều thông tin quan trọng vẫn chỉ được công khai hình thức , thiếu minh bạch, khó tiếp cận, nhất là với người dân ở vùng sâu, vùng xa, người không có điều kiện truy cập internet, người lớn tuổi…
- Quá trình xây dựng quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội ở nhiều địa phương, việc tổ chức các Hội nghị, lấy ý kiến nhân dân còn mang tính hình thức, ít tương tác thực chất giữa chính quyền và nhân dân; thời gian tổ chức ngắn, chưa phù hợp với trình độ và điều kiện của người dân, do vậy người dân còn e dè trong việc bày tỏ quan điểm vì lo ngại va chạm hoặc không tin tưởng ý kiến của mình sẽ được lắng nghe, tiếp thu nghiêm túc.
- Trong các chương trình phát triển cộng đồng, tỷ lệ người dân thực sự tham gia từ khâu lập kế hoạch đến tổ chức thực hiện vẫn còn khiêm tốn. Nhiều nơi, việc người dân “làm” vẫn chủ yếu là đóng góp công sức, tiền của, trong khi thiếu cơ chế phối hợp để họ có thể trực tiếp tham gia quản lý, giám sát và đánh giá các chương trình, dự án.
- Nhiều thiết chế giám sát còn hoạt động kém hiệu quả. Các Ban giám sát đầu tư cộng đồng, Ban thanh tra nhân dân phần lớn thiếu kinh phí, thiếu đào tạo bài bản…dẫn đến hoạt động hình thức. Thêm vào đó là tâm lý e ngại, sợ bị trù dập khiến người dân ít tham gia phản biện hoặc giám sát.
- Một bộ phận không nhỏ người dân, nhất là ở vùng dân tộc thiểu số, vùng sâu vùng xa, chưa tiếp cận được đầy đủ các chính sách, hoặc gặp khó khăn về thủ tục, năng lực số để đăng ký hưởng thụ chính sách.
Từ thực tiễn những kết quả tích cực đã đạt được, những hạn chế còn tồn tại trong việc phát huy quyền làm chủ của nhân dân, Đại hội XIV của Đảng đã đề ra phương hướng tăng cường củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng. Chú trọng và tăng cường đoàn kết trong Đảng, lấy đoàn kết trong Đảng là cơ sở, nền tảng xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Thắt chặt mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với Nhân dân; phát huy truyền thống, sức mạnh đại đoàn kết, lòng tự hào, tự tôn dân tộc, góp phần thực hiện thắng lợi sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, với một số nhiệm vụ trọng tâm, đột phá:
- Thực hành dân chủ gắn liền với tăng cường kỷ luật, kỷ cương của Đảng. Tập trung thực hiện tốt công tác chính trị, tư tưởng tạo sự thống nhất cao trong Đảng, trong hệ thống chính trị và sự đồng thuận trong Nhân dân về cuộc cách mạng tinh gọn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả của hệ thống chính trị.
- Nâng cao chất lượng công tác điều tra dư luận xã hội và đánh giá sự hài lòng của người dân; chủ động nắm bắt, nghiên cứu, dự báo tình hình, tư tưởng, kịp thời xử lý thông tin, định hướng tư tưởng và dư luận xã hội.
- Nâng cao chất lượng, hiệu quả trách nhiệm giám sát của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và Nhân dân đối với việc tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu và cán bộ chủ chốt.
- Tăng cường công tác dân vận, thắt chặt và làm sâu sắc hơn mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với Nhân dân, dựa vào Nhân dân để xây dựng Đảng Tiếp tục đổi mới và tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp uỷ đối với công tác dân vận của hệ thống chính trị trong tình hình mới. Tăng cường phối hợp, thực hiện quy chế công tác dân vận của hệ thống chính trị; tiếp tục đẩy mạnh công tác dân vận chính quyền, hoàn thiện và nâng cao hiệu quả cơ chế phối hợp giữa chính quyền, các cơ quan, tổ chức với Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân; khơi dậy, phát huy giá trị văn hoá, ý chí tự lực, tự cường và khát vọng vươn lên của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân.
- Đổi mới phương thức lãnh đạo, vận động, tập hợp và thực hiện có hiệu quả các chủ trương, chính sách về dân tộc, tôn giáo, tăng cường xây dựng lực lượng nòng cốt là người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số, đồng bào theo tôn giáo; nắm chắc tình hình Nhân dân, có cơ chế đặc thù, hiệu quả để theo dõi, tổng hợp tình hình Nhân dân, dân tộc, tôn giáo, các giai tầng xã hội, các vấn đề bức xúc trong Nhân dân; chủ động phòng ngừa, kịp thời phát hiện xử lý dứt điểm những điểm nóng, vụ việc phức tạp. Tăng cường tiếp xúc, đối thoại giữa người đứng đầu cấp uỷ, chính quyền với Nhân dân và kịp thời giải quyết kiến nghị chính đáng, hợp pháp của Nhân dân.
- Tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác dân vận của lực lượng vũ trang, củng cố mối quan hệ gắn bó mật thiết giữa quân và dân, bảo đảm quốc phòng, an ninh, xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân và thế trận lòng dân vững chắc.
- Tiếp tục cụ thể hoá, thể chế hoá các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về dân chủ ở cơ sở bảo đảm đồng bộ, hiệu quả. Tích cực phát huy quyền làm chủ của Nhân dân trong tham gia xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị thông qua cơ chế "Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ" và phương châm "Lấy dân là gốc", "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng". Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giám sát, phản biện xã hội, đóng góp ý kiến của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và Nhân dân và việc tiếp thu, giải trình ý kiến, kiến nghị của cử tri, nhân dân sau giám sát, phản biện xã hội.
- Chính phủ tập trung cụ thể hoá, triển khai thực hiện các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, xây dựng nền hành chính phục vụ Nhân dân, chuyên nghiệp, hiện đại, trong sạch, vững mạnh, công khai, minh bạch, hiệu quả.
- Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội tập trung cho cơ sở, gắn bó với đoàn viên, hội viên, đáp ứng yêu cầu công tác vận động quần chúng của Đảng; nâng cao chất lượng hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp, phục vụ Nhân dân, doanh nghiệp.
- Chủ động phòng ngừa, kiên quyết đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, hoạt động "diễn biến hoà bình", chống phá của các thế lực thù địch, tổ chức phản động, phần tử cơ hội, bất mãn chính trị; bảo vệ cán bộ, đảng viên; bảo vệ khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Phát huy tốt hơn vai trò, trách nhiệm của các cơ quan và đại biểu dân cử, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội, Nhân dân và các cơ quan truyền thông, báo chí trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Thể chế hoá, cụ thể hoá và thực hiện hiệu quả mối quan hệ "Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ".
Việc bảo đảm và phát huy quyền làm chủ của nhân dân là mục tiêu và động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển nhanh và bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới. Khi nhân dân thực sự được làm chủ, niềm tin đối với Đảng và Nhà nước được củng cố, sự đồng thuận xã hội được tăng cường, từ đó tạo nên sức mạnh to lớn của khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Đây chính là cơ sở để huy động mọi nguồn lực, khơi dậy tinh thần yêu nước, ý chí tự lực, tự cường và khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc./.
Tác giả: Hoàng Ngọc Duyến
Đơn vị: Công An xã Nấm Dẩn, tỉnh Tuyên Quang.
